Portret Władysława Zasztoft
Urodziła się 2 listopada 1926 w Arcimowiczach, w niewielkiej wsi w woj. wileńskim II Rzeczpospolitej Polskiej. Obydwoje rodzice, Władysława i Józef Gryniewicz pochodzili z Arcimowicz, mieli 40 ha gospodarstwo, na którym dobrze im się powodziło. Do pomocy zatrudniali parobka. Jako jedyni we wsi posiadali radio. Uczyła się w szkole w Dalekich, skończyła 5 klas. W czasie wojny mieszkała w Arcimowiczach, przeżyła zarówn okupację sowiecką, jak i niemiecką. Po zakończeniu II wojny światowej Władysława Zasztoft pozostała na Białorusi. W 1948 roku wyszła za mąż i przeniosła się do Wymska. Zajmowała się dziećmi, mąż pracował w kołchozie. Przez 4 lata w ich domu mieszkał ksiądz Ławkiewicz. W 1958 roku wrócili do Arcimowicz, wówczas obydwoje pracowali w kołchozie. W 1983 roku zamieszkała w Brasławiu, w 2005 roku zmarł jej mąż.

opis nagrania

sygnatura: AHM_PnW_0350
data nagrania: 24.05.2007
długość nagrania: 02:07:00
kraj: Białoruś
miejscowość: Brasław (Brasłau)
autor nagrania: Stopa Magdalena
Zasztoft Władysława
Streszczenie relacji z minutnikiem

Przedstawienie rodziny i rodzeństwa, edukacja przed wojną, gospodarstwo rodzinne; 001, od początku

Początek okupacji sowieckiej, nauka w szkole w języku rosyjskim i trudności w jego opanowaniu, rezygnacja z nauki w szkole i praca przy gospodarstwie; przymusowe kontyngenty, represje sowieckie za niedostarczanie dostaw; 001, ok. 4 min

Tworzenie po wojnie kołchozów, ślub i przeprowadzka do Wymska, praca w kołchozie; 001, ok. 14 min

Nocne wizyty partyzantów, zabieranie cywilom jedzenia i ubrań; 001, ok 20 min

Jedyny po wojnie, otwarty w okolicy kościół w Dalekich, praktykowanie religii katolickiej, represje komunistyczne wobec księży; 001, 25 min

Przedwojenne losy rodziców Władysławy Zasztoft, ślub i praca przy gospodarstwie rolnym; 001, ok. 31 min

Spotkania mieszkańców Arcimowicz w domu rodziców Władysławy Zasztoft i słuchanie audycji radiowych (jako jedyni mieli radio na wsi); 002, od początku

Przedwojenne rozrywki na wsi, urządzanie potańcówek, nauka w szkole powszechnej, przedmioty i nauczyciele, lekcje religii w szkole; 002, ok. 4 min

Uroczysta wizyta księdza biskupa we wsi Daleke; 002, ok. 14 min

Wkroczenie wojsk sowieckich we wrześniu 1939 roku, opis żołnierza sowieckiego; 002, ok. 17 min

Represje sowieckie wobec mieszkańców wsi, dobrze odziani – kułacy, zmuszanie do brania udziału w zebraniach, wywózki na Sybir, aresztowania i pobyty w więzieniach; 002, ok. 25 min

Represje komunistyczne wobec rodziny Władysławy Zasztoft; 002, ok. 30 min

Początek okupacja niemieckiej w Arcimowiczach; 002, ok. 36 min

Okupacja niemiecka w Arcimowiczach, czyści i zadbani Niemcy, wykorzystywanie ludności cywilnej do pracy przy budowie dróg(roboty przymusowe), kontyngenty; 003, od początku

Druga okupacja sowiecka, ponownie ciężkie kontyngenty, represje wobec ludzi; 003, ok. 4 min

Sytuacja kościoła katolickiego na Białorusi po wojnie, ograniczony dostęp do księży, prześladowania, wożenie dzieci do kościoła na Litwę; 003, ok. 7 min

Sytuacja rodziny Władysławy Zasztoft po wojnie (odchowanie dzieci, praca w kołchozie); 003, ok 14 min

Dalsze losy dzieci Władysławy Zasztoft (nauka, zakładanie własnych rodzin, praca); 003, ok. 19 min

Służba wojskowa męża Władysława Zasztofta podczas drugiej okupacji sowieckiej; 003, ok. 26 min

Utrzymanie kościoła w Dalekich przez miejscową ludność, powrót księdza do kościoła po odsiedzeniu wyroku w więzieniu; 004, od początku

Urządzenie kaplicy w domu państwa Zasztoftów, gdzie modlono się z księdzem, chrzczono po kryjomu dzieci i przygotowywano do innych sakramentów; 004, ok. 3 min

Odwilż na Białorusi w latach 80., oddawanie zniszczonych kościołów, większa swoboda w praktykowaniu; 004, 10 min

Wyjazd części rodziny Władysławy Zasztoft do Polski pod koniec lat 50., przyczyny pozostania z mężem i dziećmi na Białorusi; 004, ok. 15 min

Wyjazdy Władysławy Zasztoft do Polski w odwiedziny do siostry i matki, refleksje na temat życia w Polce i na Białorusi; 004, ok. 19 min

fragmenty nagrania

udostępnianie transkrypcji

W celu udostępnienia transkrypcji nagrania prosimy o kontakt z Archiwum Ośrodka KARTA: ahm@karta.org.pl